Od 1 stycznia 2027 roku opłaty drogowe na Litwie będą rozliczane w nowym systemie elektronicznym Via Toll, który zastąpi dotychczasowe winiety i naliczy opłatę za przejazd według liczby kilometrów pokonanych po płatnych drogach. Zmiana obejmie samochody ciężarowe, dostawcze oraz autobusy kategorii N1, N2, N3, M2 i M3, dlatego ma bezpośrednie znaczenie dla przewoźników i firm transportowych korzystających z litewskich tras, w tym także dla polskich przewoźników planujących przejazdy przez Litwę.
W dalszej części wyjaśniamy, jak będą naliczane stawki, które pojazdy obejmie nowy system, ile może kosztować przejazd ciężarówką, jak będzie wyglądać rejestracja i płatność oraz co te zmiany oznaczają przy planowaniu tras, kosztów i budżetu transportu.
Litwa zmienia system opłat drogowych od 1 stycznia 2027 r.
Litewski zarządca dróg Via Lietuva potwierdził, że 1 stycznia 2027 roku uruchomiony zostanie nowy elektroniczny system poboru opłat drogowych Via Toll. Zastąpi on funkcjonujące obecnie e-winiety, wykupywane przez przewoźników na określony czas.
Dotychczas firmy transportowe mogły korzystać z płatnych dróg po zakupie winiety, niezależnie od tego, ile kilometrów faktycznie przejechał pojazd. Nowy system zmieni sposób rozliczania. Przewoźnicy będą płacić za rzeczywisty dystans pokonany po drogach objętych opłatą. Jak podkreśla litewskie Ministerstwo Transportu, wprowadzenie Via Toll ma powiązać wysokość opłaty ze stopniem wykorzystania infrastruktury drogowej oraz wpływem pojazdów na środowisko.
Środki uzyskane z opłat mają trafiać do państwowego funduszu drogowego i finansować m.in. remonty i przebudowy dróg, modernizację mostów oraz poprawę bezpieczeństwa ruchu. Co to oznacza dla polskich przewoźników? Przede wszystkim konieczność uwzględniania przejechanych kilometrów przy kalkulacji kosztów transportu do Litwy i przejazdów tranzytowych przez ten kraj.
Jak będą naliczane opłaty drogowe w systemie Via Toll?
Nowy system będzie automatycznie obliczał należność na podstawie rzeczywistego dystansu przejechanego przez pojazd po płatnych drogach. Opłaty drogowe na Litwie dotyczą 19 głównych odcinków dróg, czyli sieci, w której wyznaczono drogi płatne. Nie oznacza to jednak jednej, jednakowej stawki za kilometr dla wszystkich samochodów.
Zgodnie z informacjami Litewskiej Administracji Bezpieczeństwa Transportu (LTSA), wysokość opłaty będzie zależała od kilku parametrów:
- kategorii i rodzaju pojazdu,
- jego dopuszczalnej masy oraz liczby osi,
- klasy emisji spalin i parametrów emisji CO₂,
- rodzaju paliwa,
- liczby kilometrów przejechanych po płatnych odcinkach.
Wśród najważniejszych tras objętych systemem są też A1 i A2, czyli jedyne na Litwie odcinki określane jako autostrada. Wysokość stawek została obliczona przez LTSA według metodologii zatwierdzonej przez litewski rząd.
Ile będzie kosztował przejazd ciężarówką po Litwie?
Według danych opublikowanych przez LTSA 15 czerwca 2026 roku przykładowa średnia stawka dla pojazdu ciężarowego o masie powyżej 12 ton, klasie emisji EURO VI i maksymalnie trzech osiach wynosi 0,111 euro za kilometr.
Przy zastosowaniu tej stawki przejazd 100 kilometrów po płatnych drogach oznaczałby koszt 11,10 euro.
Jest to przykład obliczenia, a nie uniwersalna cena dla wszystkich ciężarówek. Ostateczna należność będzie zależała od parametrów pojazdu, obowiązującej taryfy oraz liczby kilometrów przejechanych po drogach objętych opłatą.
LTSA przewiduje również preferencyjne stawki dla określonych grup pojazdów. Opłaty mają być obniżone o 50% m.in. dla pojazdów elektrycznych, napędzanych wodorem oraz wykorzystywanych do określonej działalności związanej z produkcją i sprzedażą produktów rolnych i pasz. W przypadku pojazdów napędzanych biometanem przewidziano ulgę w wysokości 40%.
Szczegółowe taryfy, uwzględniające poszczególne kategorie pojazdów, dostępne są na oficjalnej stronie Via Lietuva.
Jakie pojazdy zostaną objęte nowymi opłatami drogowymi na Litwie?
System Via Toll obejmie pojazdy wykorzystywane do transportu towarów i osób, należące do pięciu kategorii:
| Kategoria | Rodzaj pojazdu |
|---|---|
| N1 | Samochody dostawcze o DMC do 3,5 t |
| N2 | Pojazdy ciężarowe o DMC powyżej 3,5 t do 12 t |
| N3 | Pojazdy ciężarowe o DMC powyżej 12 t |
| M2 | Autobusy o DMC do 5 t |
| M3 | Autobusy o DMC powyżej 5 t |
Istotną informacją dla przewoźników jest objęcie nowym systemem również busów i samochodów dostawczych kategorii N1. Oznacza to, że obowiązek rozliczania przejazdów po płatnych drogach nie będzie dotyczył wyłącznie transportu ciężkiego.
Nowe zasady obejmą pojazdy wskazanych kategorii niezależnie od tego, czy realizują transport krajowy na Litwie, czy przejazdy międzynarodowe.
Czy samochody osobowe będą płacić za drogi na Litwie?
Nie. Pojazdy osobowe kategorii M1 nie zostaną objęte Via Toll. Na litewskich drogach pojazdy osobowe do 9 miejsc nie potrzebują winiety, więc ich przejazdy drogami są co do zasady bezpłatne. Dotyczy to również samochodów osobowych wykorzystywanych przez przedsiębiorstwa.
Zwolnienie z opłat obejmuje także motocykle. Litewskie przepisy przewidują ponadto wyłączenia dla wybranych pojazdów specjalnych, m.in. karetek pogotowia, pojazdów straży pożarnej, niektórych pojazdów realizujących lokalne przewozy pasażerskie oraz pojazdów specjalnie przystosowanych do przewozu osób z niepełnosprawnościami.
Jak zapłacić za przejazd litewskimi drogami w systemie Via Toll?
Przewoźnicy będą mogli korzystać z kilku sposobów rejestrowania przejazdów i rozliczania opłat. Jednym z założeń nowego systemu jest możliwość korzystania z niego bez konieczności kupowania dodatkowego urządzenia pokładowego.
Aplikacja mobilna Via Toll
Zgodnie z komunikatem Via Lietuva z 28 października 2026 roku do rejestrowania przejazdów będzie można wykorzystać smartfon lub tablet z dedykowaną aplikacją. Rozwiązanie będzie oparte na lokalizacji satelitarnej, która umożliwi określenie dystansu przejechanego przez pojazd po płatnych odcinkach. Oznacza to, że mniejsze firmy transportowe, które nie posiadają urządzeń do elektronicznego poboru opłat, będą mogły korzystać z aplikacji bez inwestowania w specjalistyczne wyposażenie.
Urządzenia pokładowe OBU i usługi EETS
Drugą możliwością będzie wykorzystanie kompatybilnych urządzeń pokładowych OBU (On-Board Unit) oraz zintegrowanych usług europejskiego elektronicznego poboru opłat EETS. Takie rozwiązanie może być wygodne szczególnie dla przedsiębiorstw, których pojazdy regularnie wykonują przewozy międzynarodowe i już korzystają z podobnych systemów.
Nie oznacza to jednak, że każde dotychczas używane urządzenie automatycznie będzie obsługiwać litewski Via Toll. 22 października 2026 roku Via Lietuva poinformowała o rozpoczęciu integracji pierwszych zewnętrznych dostawców urządzeń OBU: firm Magveda i Simbiotecha. Lista akredytowanych partnerów ma być stopniowo rozszerzana.
Jednorazowy bilet na zaplanowaną trasę
Dla przewoźników wykonujących okazjonalne przejazdy przez Litwę przewidziano możliwość zakupu jednorazowego biletu za konkretną, wcześniej zaplanowaną trasę po płatnych drogach. Bilet będzie można nabyć za pośrednictwem portalu samoobsługowego Via Toll. Rozwiązanie może być przydatne np. przy pojedynczym przejeździe tranzytowym.
Jakie formy płatności będą dostępne?
Litewski zarządca dróg zapowiada możliwość rozliczania należności poprzez bankowość elektroniczną, karty debetowe i kredytowe, karty paliwowe oraz zintegrowane usługi EETS. Płatność będzie mogła następować przed przejazdem lub po jego zakończeniu, zależnie od wybranego sposobu korzystania z systemu. W nowym systemie nie przewidziano płatności gotówką. Nie będzie także możliwości wykupywania opłat w dotychczasowych punktach sprzedaży winiet, np. na stacjach paliw.
Do kiedy obowiązują winiety na Litwie?
Dotychczasowy system e-winiet pozostanie w użyciu do 31 grudnia 2026 roku.
Zmiany przygotowujące do wdrożenia Via Toll rozpoczęły się jednak wcześniej. Od 1 lipca 2026 roku Litwa zaprzestała sprzedaży winiet rocznych. Do końca roku przewoźnicy mogą korzystać z winiet dziennych, tygodniowych i miesięcznych. Zgodnie z oficjalnym harmonogramem wszystkie winiety zakupione w 2026 roku automatycznie utracą ważność z początkiem 1 stycznia 2027 roku.
Co z niewykorzystanymi winietami?
Via Lietuva zapowiedziała możliwość uzyskania zwrotu pieniędzy za niewykorzystany okres ważności winiet. Szczegółowa procedura rekompensat ma zostać ogłoszona oddzielnie. Przewoźnicy posiadający winiety obejmujące okres wykraczający poza 31 grudnia 2026 roku powinni śledzić komunikaty zarządcy dróg dotyczące zasad składania wniosków.
Jak przygotować firmę transportową do Via Toll?
Nowy sposób naliczania opłat drogowych będzie wymagał od przewoźników dostosowania sposobu planowania tras i rozliczania przejazdów. Warto wcześniej zweryfikować zarówno dostępne metody płatności, jak i to, które pojazdy we flocie będą podlegać nowym zasadom.
Pierwszym krokiem powinno być sprawdzenie kategorii pojazdów oraz ich parametrów technicznych. To właśnie od nich, obok przejechanego dystansu, będzie zależała wysokość należności. Kolejna kwestia to wybór sposobu korzystania z systemu. Przedsiębiorstwa używające już urządzeń OBU, kart paliwowych lub usług EETS powinny skontaktować się ze swoimi dostawcami i sprawdzić, czy przygotowują integrację z litewskim Via Toll.
Dla firm realizujących okazjonalne przewozy alternatywą będzie aplikacja mobilna lub jednorazowy bilet na trasę.
Ważna będzie również aktualizacja kalkulacji kosztów transportu. Po 1 stycznia 2027 roku przewoźnik nie będzie mógł opierać wyceny przejazdu wyłącznie na koszcie winiety obowiązującej przez określony czas. Należy uwzględnić planowany dystans po drogach płatnych oraz stawkę właściwą dla danego pojazdu.
Via Lietuva zapowiedziała udostępnienie możliwości wcześniejszej rejestracji użytkowników jeszcze przed uruchomieniem systemu. Według harmonogramu przedstawionego we wrześniu testowanie podstawowych funkcjonalności ma potrwać do listopada 2026 roku. Przed pierwszym przejazdem w 2027 roku warto sprawdzić dostępność rejestracji i aplikacji, aktualną listę współpracujących dostawców oraz mapę dróg płatnych na oficjalnej stronie Via Toll.
Nowe opłaty drogowe na Litwie to kolejny element, który przewoźnicy muszą uwzględnić przy organizacji transportu międzynarodowego, podobnie jak prawidłowe rozliczanie czasu pracy kierowców. Jeśli chcesz ograniczyć liczbę obowiązków administracyjnych w swojej firmie, sprawdź, jak działa nasza usługa rozliczania czasu pracy kierowców.
Podsumowanie
Od 1 stycznia 2027 roku system Via Toll zastąpi dotychczasowe winiety na Litwie. Przewoźnicy będą płacić za faktycznie przejechane kilometry po płatnych drogach, a wysokość opłat będzie zależeć m.in. od kategorii pojazdu, liczby osi i klasy emisji spalin. Zmiany obejmą zarówno samochody ciężarowe, jak i busy do 3,5 tony oraz autobusy. Warto już teraz sprawdzić dostępne metody płatności i uwzględnić nowe zasady w planowaniu tras oraz kosztów transportu na 2027 rok.
FAQ – Kluczowe pytania i odpowiedzi w tym artykule
Od kiedy zacznie działać Via Toll na Litwie?
System Via Toll ma rozpocząć działanie 1 stycznia 2027 roku. Od tego dnia dotychczasowe winiety zostaną zastąpione elektronicznym poborem opłat za kilometry przejechane po płatnych drogach.
Czy busy do 3,5 tony będą objęte Via Toll?
Tak. Nowy system obejmie również samochody dostawcze kategorii N1, czyli pojazdy przeznaczone do przewozu towarów o DMC nieprzekraczającej 3,5 tony. Opłaty będą naliczane za korzystanie z płatnych dróg.
Czy po 1 stycznia 2027 roku będzie można korzystać ze starych winiet?
Nie. Wszystkie winiety zakupione w 2026 roku utracą ważność wraz z uruchomieniem Via Toll. Litewski zarządca dróg zapowiedział zwroty za niewykorzystane okresy, a szczegółowe zasady rekompensat mają zostać opublikowane oddzielnie.
