Europejski Urząd ds. Pracy (ELA) przeszkolił około 60 funkcjonariuszy i inspektorów z 25 państw UE oraz Norwegii w zakresie manipulacji tachografami, naruszeń czasu jazdy i odpoczynku, inteligentnych tachografów oraz lekkich pojazdów użytkowych. Równolegle Komisja Europejska zaproponowała wzmocnienie ELA np. poprzez lepszą analizę ryzyka i skuteczniejsze typowanie kontroli. Dla przewoźników nie oznacza to nowego obowiązku, ale pokazuje kierunek: kontrole transgraniczne mają coraz mocniej opierać się na danych i współpracy służb.
Spis treści
Czego uczą się europejscy kontrolerzy?
Od 14 do 16 września 2026 r. w siedzibie ELA w Bratysławie odbywało się trzydniowe szkolenie służb odpowiedzialnych za egzekwowanie unijnych przepisów socjalnych w transporcie drogowym.
Program obejmował: wykrywanie manipulacji tachografami, wykorzystywanie danych z tachografów podczas kontroli drogowych i postępowań, naruszenia czasu jazdy i odpoczynku, inteligentne tachografy oraz nowe technologie. Osobnym obszarem były lekkie pojazdy użytkowe – Light Commercial Vehicles (LCV).
Szkolenie miało charakter praktyczny. Kontrolerzy pracowali na przykładach i wymieniali doświadczenia dotyczące wykrywania oraz dokumentowania naruszeń.
Busy 2,5–3,5 t również w obszarze zainteresowania ELA
Obecność LCV w programie szkolenia było szczególnie istotne po zmianach, które weszły w życie 1 lipca 2026 r.
Od tego dnia unijne przepisy dotyczące czasu prowadzenia pojazdu i odpoczynku oraz korzystania z tachografu objęły również określone lekkie pojazdy użytkowe o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 2,5 t i nieprzekraczającej 3,5 t, wykorzystywane w międzynarodowym przewozie rzeczy lub kabotażu wykonywanym zarobkowo.
Nie oznacza to zapowiedzi „masowych kontroli busów”. Pokazuje jednak, że europejskie służby przygotowują kontrolerów również do egzekwowania przepisów dotyczących tej grupy pojazdów.
Komisja Europejska chce dać ELA skuteczniejsze narzędzia
15 września 2026 r. Komisja Europejska przedstawiła Fair Labour Mobility Package, którego częścią jest propozycja wzmocnienia Europejskiego Urzędu ds. Pracy.
Z punktu widzenia transportu szczególnie istotny jest planowany dostęp ELA do konkretnych źródeł informacji. Projekt przewiduje m.in. dostęp do Europejskiego Rejestru Przedsiębiorców Transportu Drogowego (ERRU), informacji wymienianych poprzez IMI, danych dotyczących EESSI oraz deklaracji delegowania kierowców. Dane te mają wspierać analizy ryzyka i skuteczniejsze typowanie kontroli. Zakres działań ELA ma również wprost objąć unijne przepisy dotyczące delegowania kierowców w transporcie drogowym.
To na razie wyłącznie propozycja legislacyjna.
Co ten kierunek oznacza dla firmy transportowej w kontekście czasu pracy kierowców?
Warto zwrócić uwagę na kierunek działań europejskich instytucji: analiza danych, wymiana informacji i współpraca służb mają coraz większe znaczenie przy kontrolach transgranicznych.
Dla firmy transportowej oznacza to przede wszystkim potrzebę bieżącego dbania o jakość danych z tachografów, prawidłową rejestrację aktywności kierowców, kontrolę czasu jazdy, przerwy i odpoczynków oraz spójność dokumentacji; przy większej liczbie źródeł danych takie działania mogą objąć też szerszy zakres analizy dokumentów wykorzystywanych przy inspekcjach transgranicznych.
Im większe znaczenie w kontrolach mają dane z tachografów i dokumentacja, tym ważniejsza staje się ich właściwa interpretacja. Podczas Warsztatów z rozliczania czasu pracy dla zarządzających czasem pracy kierowców uczestnicy uczą się praktycznej analizy czasu pracy i poprawnego rozliczania kierowców na konkretnych przykładach.
Podsumowanie
Szkolenie ELA i przedstawiona niemal równocześnie propozycja Komisji Europejskiej nie wprowadzają nowych obowiązków dla przewoźników. Razem pokazują jednak wyraźny kierunek: egzekwowanie przepisów w transporcie ma być coraz bardziej oparte na analizie danych, lepszym typowaniu kontroli i współpracy organów z różnych państw.
Po objęciu od 1 lipca 2026 r. części busów przepisami dotyczącymi tachografów oraz czasu jazdy i odpoczynku ten kierunek ma znaczenie również dla transportu lekkiego.
FAQ – Kluczowe pytania i odpowiedzi w tym artykule
Czy ELA wprowadziła nowe obowiązki dla firm transportowych?
Nie. Wrześniowe szkolenie ELA nie zmienia przepisów ani obowiązków przewoźników. Dotyczy przygotowania służb do skuteczniejszego egzekwowania obowiązujących regulacji.
Czy szkolenie ELA dotyczy również kierowców busów 2,5–3,5 t?
Tak, jednym z obszarów szkolenia są Light Commercial Vehicles. Od 1 lipca 2026 r. określone pojazdy powyżej 2,5 t do 3,5 t wykonujące międzynarodowy przewóz rzeczy lub kabotaż zostały objęte unijnymi przepisami dotyczącymi czasu jazdy, odpoczynku i tachografów.
Czy ELA ma już nowe uprawnienia do kontroli?
Nie. Komisja Europejska przedstawiła 15 września 2026 r. propozycję wzmocnienia ELA. Projekt musi przejść proces legislacyjny, zanim nowe rozwiązania zaczną obowiązywać.
* Źródło ELA
