Państwowa Inspekcja Pracy podsumowała kontrole czasu pracy kierowców prowadzone od 2023 roku do połowy 2026 roku. 1931 kontroli u 1913 pracodawców, blisko 6 mln zł wyegzekwowanych kar w latach 2023–2025 i powtarzające się naruszenia przepisów pokazują skalę problemu w branży transportowej. Najczęściej wykrywano nieprawidłowości dotyczące przerw, odpoczynków i czasu pracy w porze nocnej. PIP wskazuje również potrzebę zmian w przepisach. Co te ustalenia oznaczają dla przewoźników?
Spis treści
Kontrola Państwowej Inspekcji Pracy w transporcie. Jakie są wyniki?
W ramach Krajowej Strategii Kontroli inspektorzy pracy sprawdzili ponad 1,6 mln dni pracy kierowców. Analizą objęto dokumentację i dane z tachografów ponad 10 tys. kierowców. W przypadku Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) zakres kontroli obejmował też wynagrodzenia i warunki sanitarno-epidemiologiczne.
Ponad 77% kontroli przeprowadzono w mikro- i małych przedsiębiorstwach, zatrudniających do 49 osób. To właśnie w takich firmach właściciel często samodzielnie odpowiada za organizację transportu i nadzór nad rozliczeniami. W latach 2023–2025 inspektorzy wydali 1581 decyzji administracyjnych o nałożeniu kar pieniężnych, z których wyegzekwowano blisko 6 mln zł.
Jakie naruszenia czasu pracy kierowców PIP wykrywa najczęściej?
Przerwy i odpoczynki kierowców
W zakresie rozporządzenia (WE) nr 561/2006 najczęściej stwierdzano brak wymaganej 45-minutowej przerwy po 4,5 godzinach jazdy.
Kolejne nieprawidłowości dotyczyły skracania lub braku wymaganego odpoczynku dziennego oraz przekraczania dziennego limitu prowadzenia pojazdu, przy czym inspektorzy weryfikowali też czas prowadzenia pojazdu na podstawie danych źródłowych. Rzadziej wykrywano naruszenia odpoczynku tygodniowego i przekroczenia limitu 90 godzin jazdy w dwóch kolejnych tygodniach.
Praca w porze nocnej i przerwy po 6 godzinach pracy
Istotnym problemem pozostaje przekraczanie limitu 10 godzin pracy między dwoma okresami odpoczynku, gdy kierowca wykonuje pracę w porze nocnej. PIP odnotowuje rocznie od około 4,5 tys. do ponad 5,5 tys. takich naruszeń. To właśnie ten obszar PIP uznaje za jeden z powodów postulowania surowszych sankcji, w tym wyższych kar za pracę kierowców w nocy ponad 10 godzin, gdy błędnie ujmuje się cały czas pracy, a nie tylko jazdę i pracę w godzinach nadliczbowych.
Inspektorzy wskazują również na brak wymaganych przerw związanych z przekroczeniem 6 godzin pracy.
Warto pamiętać, że czas jazdy nie jest tym samym co czas pracy kierowcy. Do czasu pracy zaliczają się także inne obowiązki, m.in. załadunek, rozładunek i obsługa pojazdu. Pomijanie tych czynności może prowadzić do błędnej oceny przestrzegania przepisów.
Dlaczego naruszenia w firmach transportowych się powtarzają?
Według PIP częstą przyczyną naruszeń jest niewystarczający nadzór nad czasem pracy kierowców. Problemem bywają też braki w dokumentacji pracowniczej i weryfikacji legalności zatrudnienia. Dane z tachografów są pobierane i archiwizowane, ale nie zawsze poddawane regularnej analizie.
Problem pogłębiają braki w szkoleniach kierowców, błędy w obsłudze tachografów oraz presja związana z terminami dostaw.
Samo gromadzenie danych nie wystarczy. Dopiero ich prawidłowa interpretacja pozwala rozpoznać naruszenia i odpowiednio zareagować.
Prawidłowe prowadzenie dokumentacji stanowi podstawę rozliczania kierowców i weryfikacji ich czasu pracy. Dotyczy to także akt osobowych jako elementu dokumentacji pracowniczej, które powinny być uporządkowane chronologicznie. Obejmuje to również dokumenty związane z zatrudnieniem pracowników, obszarem praw pracowniczych oraz legalności zatrudnienia cudzoziemców. Warto więc wiedzieć, na co zwrócić uwagę podczas prowadzenia ewidencji czasu pracy kierowców i jakich błędów unikać.
PIP proponuje zmiany w ustawie o czasie pracy kierowców
Główny Inspektor Pracy postuluje doprecyzowanie przepisów, uproszczenie zasad wynagradzania i rozliczania kierowców po wdrożeniu Pakietu Mobilności oraz zwiększenie przejrzystości dokumentacji płacowej.
Propozycje obejmują również uregulowanie świadczeń związanych z przewozami międzynarodowymi i podwyższenie kar za najcięższe naruszenia oraz utrudnianie kontroli. Obecnie grzywna za naruszenia wynosi od 2000 do 60 000 zł, co pokazuje skalę możliwych kar finansowych. Mandat karny może wynieść do 5000 zł, a przy recydywie do 10 000 zł. W praktyce inspektor może też stosować różne środki prawne, a w sprawach transportowych pojawiają się także kary pieniężne.
Jak narazie są to wyłącznie postulaty zmian legislacyjnych, a nie nowe obowiązujące przepisy.
Jak zadbać o prawidłowe rozliczanie czasu pracy kierowców?
Wyniki kontroli PIP pokazują, jak ważna jest regularna analiza aktywności kierowców, a nie wyłącznie przygotowanie ewidencji na koniec miesiąca.
W codziennej pracy pomocny może być Tachospeed Expert, który umożliwia analizowanie naruszeń, kontrolowanie czasu pracy i przygotowanie raportów. Dzięki temu osoby odpowiedzialne za rozliczenia mogą sprawniej weryfikować dane i wychwytywać nieprawidłowości.

Firmy, które nie mają własnego działu rozliczeń lub chcą przekazać ten obowiązek specjalistom, mogą również skorzystać z naszej usługi rozliczania czasu pracy kierowców. Obejmuje ona m.in. analizę naruszeń, przygotowanie ewidencji oraz wsparcie w interpretacji przepisów.
Podsumowanie
Kontrole PIP potwierdzają, że największe trudności pojawiają się przy codziennym planowaniu i nadzorowaniu czasu pracy kierowców. Regularna analiza danych, prawidłowe rozliczenia i znajomość obowiązujących norm pomagają ograniczyć powtarzające się błędy. Po kontroli przedsiębiorca powinien też dokładnie przeanalizować protokół kontroli. Może odmówić jego podpisania, ale zastrzeżenia ma prawo zgłosić w ciągu 7 dni w formie pisemnej. Dlatego warto już teraz zweryfikować sposób prowadzenia ewidencji i organizacji pracy w firmie, niezależnie od tego, czy proponowane przez PIP zmiany wejdą w życie.
FAQ – Kluczowe pytania i odpowiedzi w tym artykule
Jakie naruszenia czasu pracy kierowców najczęściej wykrywa PIP?
Przede wszystkim brak wymaganych przerw, skracanie odpoczynków dziennych, przekraczanie czasu jazdy oraz naruszenia limitu pracy w porze nocnej.
Czy PIP planuje podwyższenie kar dla firm transportowych?
Główny Inspektor Pracy postuluje podwyższenie kar za najcięższe naruszenia oraz utrudnianie kontroli. Propozycje te nie oznaczają jeszcze zmiany obowiązujących przepisów.
Czy samo pobieranie danych z tachografów wystarczy podczas kontroli PIP?
Nie. Pracodawca powinien również prawidłowo analizować dane, prowadzić wymaganą ewidencję czasu pracy i kontrolować przestrzeganie przepisów.
*Opracowano na podstawie: Państwowa Inspekcja Pracy, „Ustawa o czasie pracy kierowców w praktyce”, 6 listopada 2026 r.



